maandag 18 maart 2013

Dwalen over landgoederen


Afgelopen weken weer een aantal malen rondgedwaald over een aantal landgoederen.


Landgoed Hackfort en Huize de Voorst



 
Gelderland herbergt een grote hoeveelheid landgoederen. Op het landgoed Hackfort staken enkele lenteklokjes hun witte klokjesbloemen boven de sneeuw uit.
 
 

Amelisweerd




De landgoederen Rhijnauwen, oud Amelisweerd en nieuw Amelisweerd te Bunnik herbergen een grote variatie aan stinzenplanten. In het vroege voorjaar worden de bossen en velden gesierd door een grote hoeveelheid sneeuwklokjes. Hier en daar steekt een sleutelbloem al de kop op en ook de winterakoniet laat haar gele kopje zien.

maandag 4 maart 2013

Struinen door de Amsterdamse Waterleidingduinen


 
Zondag weer eens met OutdoorFriends op stap geweest. Ditmaal naar de Amsterdamse Waterleidingduinen.  Dit beschermde natuurgebied tussen Zandvoort en Noordwijk is 3400 ha groot en herbergt een grote variatie aan dier- en plantensoorten.
 
 
klik op foto voor vergroting
 
 
Om 10 uur kwamen we aan bij de ingang Oase te Vogelenzang. Het weer was grauw en tegen motregen aan. In overleg besloten we om niet de geplande route te volgen, maar om te dwalen door het uitgestrekte natuurgebied. Vlakbij de ingang keken we uit over de Oranjekom, de verzamelbekken van het waterwingebied. Hier zaten enkele dodaarzen, Canadese ganzen en kuifeendjes. We vervolgden onze weg over smalle en soms verborgen paadjes langs enkele waterbekkens naar de vogelkijkhut. Hoewel het duingebied er nog grauw uitziet en niet wakker lijkt te willen worden uit haar winterslaap, deden de zangvogeltjes al goed hun best om de rust te verstoren. Enkele wintertalingen dobberden op het water en even verderop zagen we nog brilduikers, wilde zwanen en grote zaagbekken. De meeste soortgenoten zullen inmiddels wel weer op terugtocht naar Scandinavië zijn.

We verlieten de waterbekkens en struinden door het duingebied in de richting van zee. Groepjes damherten dwaalden tussen de duindoorns door. Ze hadden een prima schutkleur, maar hun witte kontjes (spiegels) en zwarte buitenkant van de staart waren duidelijk zichtbaar. We waren aangekomen bij de plek waar regelmatig tamme vossen worden gezien. Het leek nu wel een hangplek van een tiental fotografen en de vossen leken unaniem besloten te hebben dat ze nog maar flink moesten wachten. We vervolgden onze route landinwaarts, waar we stuitten op een kudde Drentse heideschapen, die meehelpen met het bestrijden van de Amerikaanse vogelkers.
Het laatste deel van de wandeling liep langs een betonnen beekje, met enkele stroomversnellingen en een watervalletje. In het bos langs de beek lagen enkele kadavers van damherten.
Onze tocht eindigde bij het bezoekerscentrum van het duingebied, ondergebracht in het voormalige pompstation. Het was weer een geslaagde dag.


maandag 24 december 2012

'Grotbiken' in Limburg


Valkenburg aan de Geul


Onlangs in Valkenburg aan de Geul met Outdoor Friends wezen grotbiken. De Sibbergroeve in Valkenburg is de enige groeve in West-Europa waar nog ouderwets mergel uit de gangenstelsels wordt gewonnen. Deze groeve is relatief jong; vanaf de 17e eeuw. De totale lengte van de gangenstelsels wordt geschat op 120 km, waarvan een groot deel is afgesloten.


 Klik op foto voor vergroting


Het grotbiken wordt verzorgd door ASP Adventure. Het navigatiesysteem wees aan dat ik er al bijna was. De omgeving was dan wel glooiend, maar het landgebruik bestond uit akkers, weiland, schamele bebouwing, verdwaalde bosjes en weggetjes. Geen mergelgroeve te bekennen, of toch wel? De verzamelplaats van het 'grotbiken' was een piep klein schuurtje, die ik door het slechte weer bijna voorbij reed. Verkopen ze daar geen bloemen dan??? Na de inschrijving en kennismaking met de rest, daalden we een wenteltrap en een mergeltrap af, totdat we 40 meter diep onder de grond zaten. Hier kregen we instructies en werden de bikes en helmen uitgedeeld. Onder leiding dwaalden we 8 km door een doolhof van gangenstelsels. Regelmatig moest je bukken of afstappen en zelfs 1x door een smalle doorgang wurmen om de tocht te volbrengen. Na 1,5 uur zagen we weer het daglicht; het was een geslaagde event.

Het grotbiken is goed te combineren met een bezoek aan Oud Valkenburg, een hike door het Gerendal, of een Grotklautertocht. De Grotklautertocht is een event met sluiproutes onder een kasteelruïne. Klettersteigen en een afdaling in een 30m diepe waterput om in verborgen gangenstelsels terecht te komen lijkt me ook wel wat!


donderdag 13 december 2012

LOP bestudeert bomen en struiken


Wassenaar


Sneeuw en regen kwamen met bakken uit de hemel en Nederland verdween onder een witte deken. Een aantal diehards van het LOP wilde toch eropuit trekken. Blad blazen had geen zin en omdat een half uurtje buiten staan al genoeg was om goed doorweekt en verkleumd te raken, besloot het LOP om haar kennis van bomen en struiken wat op te vijzelen. Gewapend met snoeischaar trokken we het bos van landgoed Duindigt in om een 20-tal takken te knippen. Vervolgens installeerden we ons  in de kantine en werden de boeken en naslagwerken met determinatietabellen tevoorschijn gehaald.
 
 
 
Klik op foto voor vergroting
 
elzenhakhout, beuk
  gewone es, hazelaar
                      Duindigt
 
 

Er werd onder andere bestudeerd welke kleur de takken en knoppen hadden, of ze behaard waren, of er doorns aan zaten en hoe de knopstand aan de twijg was. Op deze wijze konden we uiteindelijk de soorten bepalen. Het LOP werd een aantal keer in verwarring gebracht, doordat sommige takken afkomstig waren van kruisingen tussen enkele wilde soorten. Zo heeft de zachte berk zacht behaarde twijgen en de ruwe berk juist onbehaarde, ruwe twijgen als schuurpapier. Wij hadden natuurlijk weer een twijg achterover gedrukt die niet behaard was, maar ook niet ruw. Ook onze larikstak gaf veel discussie over welke het nu was.

Na de worsteling over de soortbepaling moest er worden opgezocht waar de boom- en struikensoorten voor gebruikt worden en waar ze zich thuis voelen;  moeras, droge zandgronden, voedselrijke bodems etc.
Iedereen was zo enthousiast dat de notulant moeite had met het bijbenen van de vele bevindingen.

Ondanks het weer weer een geslaagde dag en we glibberden met ons busje terug naar Leiden.



maandag 10 december 2012

Landgoed Duivenvoorde


Voorschoten


Helaas kunnen de schaatsen nog niet worden onder gebonden, maar het is altijd heerlijk om in de winter een rondje over het landgoed te maken.



 
 
 
 

Vosjes

 

Amsterdamse Duinwaterleiding

 
 
klik op foto voor vergroting
 
 


vrijdag 30 november 2012

Bosmier; Laatste der Mohikanen


Wassenaar


Terwijl de meeste mieren alweer diep onder de grond zitten, loopt dit miertje nog stoer, doch krakkemikkig van de kou, door het bos. Met de kaken wijdopen om opponenten aan te vallen.



Geweizwam


maandag 29 oktober 2012

LOP knipt doolhof



Onlangs heeft een landgoedeigenaar in Wassenaar het Landschap Onderhoud Project ingeschakeld om een doolhof te knippen. Met jalonstokken, de rood met witte ‘speren’,  en touw is de hoogte uitgezet. 950 meter haag is door de heggenschaar zodanig toegetakeld, dat het er weer strak uitziet.
 

 
Klik op foto voor vergroting


Het doolhof ligt op een voormalige composthoop. Het stukje ‘vergeten’ land was al jarenlang een doorn in het oog van de eigenaresse. Bramen en esdoorns woekerden welig tussen het tuinafval en de boomstronken.  In 2005 kwam hier verandering in. Er werd er volop gezaagd, gemaaid en de storthoop werd afgegraven. Met behulp van gps werd het doolhof uitgezet en een sproei installatie moest de 1700 taxussen in het mulle duinzand van water voorzien. Het doolhof is nu bijna helemaal volgroeid. Het onderhoud van een doolhof is erg arbeidsintensief en daardoor zijn er door de eeuwen heen veel van dit soort elementen op landgoederen verdwenen.

De termen doolhof en labyrint worden nog wel eens door elkaar gebruikt.  Er zijn echter belangrijke verschillen:

Labyrint
Een Labyrint heeft maar één gang. Het pad leidt automatisch naar het einddoel. Het bewandelen van een labyrint heeft meestal een symbolische of spirituele functie. Met komt er tot inkeer en bezinning. De oudst bekende labyrinten werden zo’n 4000 jaar geleden op steen gekerfd.

Doolhof
Een doolhof heeft een padenstelsel waarbij je, op weg naar het einddoel, telkens weer splitsingen tegen komt. Ook kunnen er dood lopende paden tussen zitten. Een doolhof is meer een soort puzzel, waarbij je al dolend het einddoel hoopt te bereiken. De oudst bekende doolhoven zijn zo’n 500 jaar oud.

Bezoeken
In Nederland zijn ongeveer 50 grote doolhoven en labyrinten te bezichtigen. Meestal vormen ze onderdeel van een pretpark of kasteeltuin.

zaterdag 13 oktober 2012

Struinen door het Renkumse Beekdal

 

 
Onlangs met een vriend naar het Renkumse Beekdal afgereisd om weer wat aan natuurfotografie te doen. We kozen ervoor de Molenbeekroute en de Quadenoordroute te te volgen.  We zijn eerst naar het informatiecentrum 'De Beken' geweest, waar onder een paar appelbomen een aantal hoornaars (grootste wesp) zich te goed deden aan en dronken werden van de gistende appels op de grond. We vervolgden ons pad langs de molenbeek, maar het leek ons spannender om juist van het pad af te wijken. In de bossen wemelde het van de paddestoelen en tientallen grote en kleine stinkzwammen verspreidden hun ranzige lucht om insecten te lokken. Via rotte boomstammen een aantal keer de beekjes over gestoken met een paar natte schoenen tot gevolg. Het gebied is afgewisseld met weiden, bos, beekjes en vennetjes en het was zeker de moeite waard. Na afloop onderweg wat gegeten.


Hier staan meer foto's van de hike.