Stinzenplanten op z'n Fries

Klik op foto voor vergroting

Het viel me andere jaren al op dat Stinzenplanten en Friesland een bijzondere band met elkaar hebben. De naam Stinzenplant is afkomstig van het Friese woord stins - stenen huis. Hiermee wordt een (voormalige) burcht of landhuis en met name stenen wachttorens mee bedoeld. Vroeger brachten gegoede mensen bijzondere planten mee uit het buitenland, om hun tuin of park te verfraaien. Veelal waren dit vroegbloeiende bolgewassen om de tuin weer kleur te geven na de grauwe winter. Dorpsbewoners van het Friese Veenwouden noemden de bijzondere plantjes, met name het Haarlems klokkenspel, op Schierstins al Stinzeblomkes. Het woord stinzenplant is waarschijnlijk door de heemkundige Jacob Botke in 1932 geïntroduceerd en is gebaseerd op de benaming Stinzenblomkes. De term stinzenplant is een in Nederland en Duitsland gangbare benaming geworden voor deze groep van planten die vooral voorkomen op landgoederen, in kloostertuinen, rond oude boerderijen en rond historische kerkhoven.

Massale bloei van sneeuwklokjes en bonte krokussen op Martenastate

Maar het is niet alleen de naam stinzenplant die mij de bijzondere band tussen deze plantengroep en Friesland toonde: toen ik daar jaren geleden een aantal staten - landhuizen - om hun stinzenplanten bezocht, leken deze bloeiende plantjes daar echt op handen gedragen te worden. Overal bordjes, informatiepanelen, brochures en rondleidingen. Niet voor niets is Friesland goed vertegenwoordigd op de schitterende website Stinzenflora-monitor. Daar hield het echter niet bij op. Toen ik onlangs weer een aantal Friese staten bezocht, zag ik op een aantal plekken mensen liefdevol voorzichtig onkruid wieden en takjes rapen tussen de stinzenplanten. Ondertussen druk foto's makend voor een update voor de eerder genoemde website. In het westen van Nederland komen stinzenplanten ook veel voor, maar die hebben meestal maar te dealen met het reguliere, grootschalige beheer. In Friesland lijkt men deels stinzenplanten te beheren als tuinieren met wilde planten. Alsof elk bolletje, net als in de middeleeuwen, zijn gewicht in goud waard is. En die liefde proef je.

Kaart natuurbezoek Friesland.

Op 17 maart was ik samen met een vriend op pad geweest naar Friesland om een aantal locaties  aan te doen waar veel stinzenplanten groeien. Daarnaast stond ook een natuurgebied bij Moddergat op de planning om te genieten van de waddenzee. Hoewel de beste tijd om veel soorten stinzenplanten te bewonderen zo rond eind maart tot eind april is, wilde ik ook eens de vroegere bloeiers in grote aantallen aanschouwen. 

Martenatuin

Bonte krokussen, holwortel en middelste sneeuwroem in bloei.

Verborgen achter het 15e eeuwse stadspaleis Martenahuis in het centrum van Franeker ligt de Martenatuin. Een tuin met een rijke stinzenflora, waaronder holwortel, bostulpen en Oosterse sterhyacint.

Jongemastate

Fraaie toegangspoort en een bijna geheel witte sneeuwklokje.

De oorspronkelijke state is al lang geleden afgebroken. De oude poort uit 1603 leidt naar een omgrachte binnenparkje. Hier staan onder andere sneeuwklokjes, bostulpen, voorjaarszonnebloemen en keizerskronen. Op naam brengen van de stinzenplanten op deze locatie kun je doen met behulp van deze zoekkaart. Er is op Jongemastate een roekenkolonie gehuisvest.

Schierstins

Een bijzonder sneeuwklokje, bosgeelster, wit hoefblad en lenteklokje.

Schierstins, dé locatie waar de term stinzenplant mogelijk vandaan komt, is nog de enige bewaard gebleven stins van Friesland. Een stins is een stenen woontoren waar de belangrijke families hun toevlucht konden vinden in tijden van gevaar. Op Schierstins groeien veel soorten stinzenplanten waaronder lenteklokje, winterakoniet, bosgeelster en Haarlems klokkenspel.

Dekemastate

De fraaie state herbergt veel stinzenplanten, waaronder de bostulp.
Leifruit is in vele vormen aanwezig.

Hoewel Dekemastate voor het eerst verneld wordt in 1486, stamt de huidige vorm uit 1816. Dekemastate is een mooi buiten met een grote boomgaard, pluktuin en een wandelpark. Hier groeit en bloeit massaal de bostulp, maar ook kun je er onder meer genieten van knikkend vogelmelk, daslook, gele anemoon en gevuld sneeuwklokje. 

Martenastate

Een fraaie toegangspoort en vele bonte krokussen en sneeuwklokjes sieren de state.

Op steenworp afstand van Dekemastate ligt het fraaie Martenastate met haar kronkelende waterpartijen en slingerende paadjes. Rond 1400 woonde Sytze Martena al op dit landgoed en de buitenplaats is lange tijd in bezit geweest van deze familie. In 1899 is het landhuis vervangen door het huidige kasteeltje. Martenastate is door FLORON uitgeroepen tot één van de  mooiste locaties van Nederland, door haar grote verscheidenheid aan stinzenplanten. Hier kun je onder andere genieten van de bostulp, gele anemoon, Haarlems klokkenspel en holwortel.

Tot slot

Martenastate was de laatste plek van onze trip van vandaag, Niet heel veel soorten gezien, maar het was zéker de moeite waard en hopelijk volgende maand weer een bezoekje aan deze bijzondere tuinen en parken.

Fraaie Grevelingen

Al een tijdje ben ik verslaafd aan het snorkelen in de Grevelingen. Elke keer kom je weer bijzondere dingen tegen. Omdat het water kouder werd en ik met een wintersuit wat moeilijker onder water kon komen, besloot ik in het plaatsje Hoogvliet langs een duikwinkel (MaiDiving) te gaan om een loodgordel aan te schaffen. Op hun aanraden zou ik nóg beter opletten tussen de wieren, want er waren volop spinkrabben te vinden, die wel erg gecamoufleerd waren. Ik dook het water in en de gordel werkte perfect. Bij het uitademen zakte ik het water in en bij het inademen kwam ik weer omhoog. De ideale balans om onder water te fotograferen. Weer waren er volop steurgarnaaltjes en diverse soorten zeeanemonen te vinden.

Grote zeenaald glijdend tussen het wier

Zeedahlia; onze grootste zeeanemoon

Er bewoog iets tussen de wieren; een hooiwagenkrab! 
Door de camouflage van allerlei stukjes wier die hij aan 
zich 'geplakt' had, was hij nauwelijks herkenbaar.

Mooie Duinen

Wassenaar

Het Landschapsonderhoud Project komt regelmatig in de duinen. Onlangs wat noodgedwongen, toen de eerste fikse herfststorm haar intrede deed en het in de ochtend te gevaarlijk was om in het bos te werken. We besloten om een stevige strand- en duinwandeling te maken. De zee was woest; kolkende golven met dikke schuimkoppen die ver over het strand werden geblazen en menige prullenbak kreeg natte voetjes. Het strand kreeg het ook zwaar te verduren, want waar de zee niet bij kon, zorgde de wind wel voor een behoorlijke zandverstuiving. Waanzinnig om te zien! In de loop van de dag werd de storm minder en konden we weer verder met onze snoei- en zaagwerkzaamheden op een landgoed.

Verschillende keren per jaar ruimt het LOP in opdracht van Staatsbosbeheer zwerfvuil op in de duinen. Wandelpaden en parkeerplaatsen worden afgestruind en duingebieden worden uitgekamd. Zo lopen we heel wat kilometers en ontdoen we het natuurgebied van tientallen vuilniszakken vol afval. En elke keer weer zijn we weer verbaasd van de mooie natuur. Of het nu een rode bosmier is, die haar lichaam uit een regendruppel probeert te wurmen, of de vele reeën die door het duingebied struinen. Onlangs vloog een groep van honderden spreeuwen rakelings over ons heen. Je kon het zoeven van de vele vleugelslagen heel goed horen. Door de regen van de afgelopen weken waren de grote parasolzwammen als paddenstoelen uit de grond geschoten en de boomkikkers kwamen we nu in het hele duingebied tussen Wassenaar en Katwijk tegen, zelfs ver van de waterpartijen vandaan. Zo nu en dan kekkerden ze nog steeds in koor. Twee velduilen wiekten traag met hun lange vleugels als fladderende vlinders door de duinvalleien. Ondanks de regenbuitjes genieten we dan ook echt van ons werk.

Stuntelige acrobaatjes in de duinen van Wassenaar

Wassenaar

Aan de rand van een duinmeertje, op de overgang van de moeraszone naar de dauwbramen van het droge duin, bewoog iets wat mijn aandacht trok. Half springend, half klimmend probeerde een gifgroen kikkertje zich een weg te banen tussen de plantjes. Verrek; een boomkikkertje, wat bijzonder! Vol medelijden maar ook gecharmeerd keek ik hoe het kikkertje zich stuntelig door de wuivende vegetatie bewoog, alsof ze dronken op een schip op zee zat tijdens een zware storm. Met haar op zuignapjes lijkende hechtschijfjes aan de ragfijne teentjes greep ze naar alles wat ze maar pakken kon om haar evenwicht te hervinden. Vervolgens trok ze zich verder omhoog en nam nogmaals een sprong in het wilde weg totdat ze een bramenblad vond dat zich wat meer in de luwte bevond. Daar stalde het kikkertje zich heerlijk in het zonnetje om zich op te warmen en uit te rusten.  

Gestuntel van jonge boomkikker in de vegetatie

Het lijkt goed te gaan met de boomkikkers in Hollandse duinen. Werd er voor het eerst in 2001 en in 2003 enkele boomkikkers roepend waargenomen in de duinen van Meijendel en de Amsterdamse Waterleiding Duinen, tegenwoordig komen ze in grotere aantallen voor rond meerdere plasjes in de duinen. Boomkikkers komen oorspronkelijk niet in dit gebied voor en zijn dan ook hoogstwaarschijnlijk illegaal uitgezet. Toch zien de meeste mensen deze stuntelige acrobaatjes als een aanwinst voor de omgeving.

Foeragerende en zonnende boomkikkers

In Nederland is de boomkikker erg zeldzaam. Ontwatering, verruiging, versnippering van de leefgebieden, overbemesting, intensiever maaien en het verdwijnen van kleinschalige landschapselementen als poeltjes, haagjes, en bosschages zorgden er zelfs voor dat de soort in de jaren 90 van de vorige eeuw bijna was uitgestorven in ons land. Een aantal natuur beherende instanties hebben echter maatregelen getroffen en het lijkt weer iets beter te gaan met de boomkikker in Nederland.  Ook nieuwsgierig naar deze beestjes? Er worden door verschillende instanties excursies gegeven. Of luister naar de kwaakconcerten van april tot juli op warme zomeravonden in de duinen. Dan kun je met een beetje geluk tussen het ratelende geluid van de rugstreeppadden het oorverdovende gekek van de boomkikkers horen.

NS Wandeling - De Hemelse Berg: Een sprookje

Onlangs een aantal bijzondere landgoederen rond Arnhem bezocht. De hoogteverschillen, de stromende beekjes met speelse waterelementen, de reusachtige mammoetbomen en de groene bedstee (een reusachtige haagconstructie waar een pad doorheen loopt) doen aan alsof je een sprookje binnen loopt. Een mooie, 15km lange NS-wandelroute vanuit Oosterbeek naar Arnhem, doet deze fraaie gebieden aan. Zéker een bezoekje waard!

Zelf op stap?:

http://www.eropuit.nl/pdf/HemelseBergRoutekaartApril2015.pdf
http://www.eropuit.nl/pdf/HemelseBergSept152016.pdf

 

Orchideeën kijken in de Duitse Eifel

Klik op foto's voor vergroting

Onlangs een weekendje wezen kamperen in Schleiden in de Duitse Eifel. Hier zijn in de buurt fraaie natuurgebieden te vinden waar rond half mei diverse soorten orchideeën in bloei staan. Hier een korte impressie.

Bezochte gebieden:

- Sistiger en Krekelerheide
- Gillesbachtal
- Seidenbachtal
- Lamperstal en Alendorfer Kalkriften
- Biesberg

Sistiger en Krekelerheide

De Sistigerheide herbergt, naast de brede orchis en de
grote keverorchis, meer dan 100.000 gevlekte orchissen.

Gelegen vlakbij het dorpje Krekel ligt een complex van schrale graslanden afgewisseld met bos. Soorten als onder andere de groene nachtorchis, bergnachtorchis, welriekende nachtorchis, brede orchis en gevlekte orchis zijn hier volop te vinden.

Gillesbachtal

Tussen de plaatsjes Wahlen en Marmagen stroomt het beekje Gillesbach. De kalkhellingen zijn erg orchrideeënrijk, met soorten als vliegenorchis, welriekende muggenorchis en mannetjesorchis.

Fraaie kalkhellingen met zwartblauwe rapunzel
en diverse orchideeënsoorten

Vliegenorchis

Grote keverorchis en muggenorchis

Bergnachtorchis

Seidenbachtal

Wat onbekender maar zeer de moeite waard is het natuurgebied Seidenbachtal. Komende vanaf de B258 sla je de K69 in in de richting van het plaatsje Nonnenbach. In de verte zie je een fraaie, solitaire treurbeuk staan. Iets verderop langs de weg is een parkeerplaatsje met een informatiebord.

Vogelnestje, gevlekte orchis en brede orchis

Lamperstal en Alendorfer Kalkriften

Vlakbij het dorpje Alendorf, rijdend over de K43, zie je honderden oude jeneverbesstruiken tegen de hellingen op groeien. Hier tussenin groeien vele orchideeën zoals de vliegenorchis, grote keverorchis en nachtorchissen. Met een beetje geluk stuit je ook op het soldaatje.

Bergnachtorchis en wilde akelei op de jeneverbeshellingen

Vliegenorchis en wildemanskruid

Aangebrande orchis in de omgeving van Alendorf

Soldaatje op een berghelling bij Alendorf

Biesberg

Vlak bij het plaatsje Muldenau liggen een aantal fraaie natuurgebieden; de Muschelkalkkuppen. De Biesberg is hier een onderdeel van. Op diverse plaatsen groeien, halfverscholen tussen de struiken, een aantal bokkenorchissen, waarbij de geur de naam van de plant eer aan doet. Ook groeien er vele bijenorchissen op de hellingen.

Mooie vergezichten rond Muldenau

Fraaie kalkhellingen van Biesberg

 

Bokkenorchis ruikt niet naar rozen... integendeel...

Bijenorchis

Gambia 5: De natuur in

klik op: Kaart west Gambia

Bergen afval bij de ingang van Brufut Woods
Mustapha wijst kinderen op de bijzondere natuur van Kampanti 

Het hoofddoel van Gambia was om de natuur in te trekken. Door de grote variatie aan natuur – savannen, bos, mangroven, moerassen en rijstvelden – komen er zo’n 660 soorten vogels voor. Mijn doel was niet zozeer om als een bezetene zoveel mogelijk soorten te scoren, maar om te genieten van de omgeving en me te richten op natuurfotografie. Lamin nam me vooral op sleeptouw voor wandelingen naar de dichtstbijzijnde natuurgebiedjes, voor shortcuts door het landschap en om de Gambiaanse cultuur te tonen. Mustapha Kassama, van de Gambia Birdwatching Association, een uitmuntende vogelspecialist en een prima excursieleider, nam me mee naar schitterende vogelspots. Alleen al een autoritje is in Gambia een hele belevenis. Hoewel er een aantal goede asfaltwegen zijn – grotendeels mogelijk gemaakt door de EU – zijn de meeste wegen stoffige weggetjes vol gaten, kuilen en uitgesleten geulen – ook in de dorpjes. In de regentijd staat het hier deels blank en buiten het regenseizoen lijkt het bijna een woestijn met hoog opwaaiend stof. Verontrustend vond ik de enorme hoeveelheden afval die vlak buiten de dorpjes gedumpt waren. Hier geen recycling. Hooguit werd er wel afval verbrand. Iets verder de natuur in kon je dan toch echt genieten van de schoonheid van het land. 

Nachtzwaluw en verreaux oehoe in Brufut Woods
Western red colobus monkey in Abuko Reserve

Tijdens de vakantie 7 soorten ijsvogels gezien, waaronder:

l.boven: Grey-headed kingfisher (Kampanti)

r.boven: Pied kingfisher (Kotu Creek)

onder: African pygmy kingfisher (Brufut Woodlands)

Een aantal gedane tripjes:

Bijilo National Park: vooral bekend om de vele apen

Brufut Woods: een beschermd halfopen gebied met veel bos. Vooral bijzonder door de uilen en nachtzwaluwen.

Kotu Area: (kaart 1 en 2) op steenworp afstand van het hotel. Zowel door de rijstvelden gelopen als ook een boottochtje gemaakt op de Kotu Creek. Hier is naast de Kotu Bridge een korte natuurtrail.

Abuko Nature reserve: Het eerste beschermde reservaat van Gambia met zowel bos als water waar krokodillen huizen.

Kampanti Rice Fields: een rijstveldencomplex vlakbij Batabut Kantora, zo’n 100km landinwaards. Dit gebied staat bekend om haar vele soorten roofvogels en ook in de droge periode staat hier en daar nog wat water; ideaal voor vogels om hun dorst te lessen.

l.boven: Geelsnavelossenpikker op een ezel (Mandina Ba)

l.onder: Dwergbijeneter (omgeving Kotu Creek)

rechts: De kapgier komt algemeen voor in Gambia

Vogels rond Kotu:
links: Sahelscharrelaar (Abyssinian roller)

r.boven: Westelijke roodsnaveltok (Western red billed hornbill)

r.onder: Zwarte reiger (Egretta ardesiaca) met zijn bijzondere 

vistechniek

Gambia 3: Tocht door krottenwijk, bezoek aan krokodillenpoel en Gambia Style

Niet op mijn gemak in krottenwijk

We verlieten de vissershaven, staken een asfaltweg over en betraden onaangekondigd de krottenwijk van Bakau. Lamin loodste me kriskras door de smalle, stoffige straatjes vol kuilen en keien, omzoomd met krakkemikkige bouwwerkjes waar mensen in woonden. De penetrante geur van de open riolen voor de huisjes was onbeschrijfelijk en verstikkend. De straten waren vol jongelui en even bekroop me het gevoel dat ik er misschien ingeluisd werd. Ik kende Lamin immers niet echt. Ik kon me niet goed oriënteren welke vluchtroute ik zou kunnen nemen in deze wirwar van weggetjes. Ik liet in ieder geval angstvallig mijn fototoestel in de tas. Wat een opluchting was het dan ook om ineens voor het bos van de krokodillenpoel te staan, midden in de wijk.

 

Open riool in krottenwijk Bakau
Nieuw huisdiertje aaien
Het verkeer is erg chaotisch

Heilige krokodillenpoel Kachikally

We bezochten eerst het museum, waar Lamin vertelde en attributen liet zien over de geschiedenis van Gambia, de lokale tradities, de oorlogen en de gebruikte muziekinstrumenten. Daarna nam een gids ons mee naar de kleine krokodillenpoel en kon ik een krokodil ‘knuffelen’. De geschiedenis van de poel gaat meer dan 520 jaar terug. Er werden toen twee krokodillen uitgezet en nu leven er meer dan 100 dieren. De plek en de dieren zijn heilig. Vele mensen, zowel Gambianen als toeristen, bezoeken de poel om te genezen van kinderloosheid, om te bidden, om te genezen van allerlei kwaaltjes en natuurlijk ook gewoon voor een bezoekje. De krokodillen worden dagelijks met vis gevoerd en hebben daardoor geen trek in vlees. Soms loopt een krokodil tijdelijk weg en dwaalt door de straatjes van Bakau. Dit wordt dan gezien als een boodschap aan de mensen. Persoonlijk vind ik het heel bijzonder dat, hóe erg de mensen ook te lijden hebben van de honger, de krokodillen hebben niets te vrezen.

Gambia style

We vervolgden onze voettocht door de bewoonde wereld en Lamin nam me mee naar zijn familie in Serekunda. Zij leefden in een aantal bouwvallige en piepkleine huisjes/schuurtjes op een minuscuul en stoffig binnenplaatsje. Lamin deelde zijn huisje met zijn zwager. Het was er donker en er was nét ruimte voor een versleten matras op de grond en een klein tafeltje met twee stoeltjes. Buiten in een hoekje was zijn moeder eten aan het bereiden. Na een social talk met zijn zwager wilde ik wel weer verder, maar Lamin stond erop dat ik eerst zijn 21-jarige zusje zou ontmoeten, die onderweg was. Het drong langzaam tot me door dat men hoopte dat ik een relatie met haar aan zou gaan, om zo weg te kunnen vluchten uit de armoede. Veel Gambiaanse families hopen op deze wijze een betere toekomst te krijgen. Later kreeg ik van Europeanen te horen dat er geregeld (vooral uit Engeland) vrijgezelle mannen en vooral vrouwen naar Gambia komen om een korte of langdurige relatie aan te gaan. En ja, als je oplet zie je geregeld gemengde stelletjes op het strand verschijnen. En heb je al een relatie? In Gambia is dat geen probleem. Volgens de Islam mag een man met vier vrouwen getrouwd zijn. Hoe dan ook, een beetje verbouwereerd bedankte ik voor het aanbod. Na de social talk stond Lamin erop dat hij me met de auto terug zou brengen naar het hotel. Ik stapte in en Lamin stak de sleutel in het contact. Er klonk een hoop gepruttel, er verschenen veel rookwolken, de auto schokte en stootte maar er was geen beweging in te krijgen. De motorkap ging open en ik had weleens een betere inhoud gezien. Er werd een beetje geschud, getrokken, gerommeld, de motor sloeg aan en de zwager gaf de auto een zetje om hem in beweging te krijgen. De motor klonk verre van fraai en de auto ging met horten en stoten vooruit. Lamin moest het gas er vol op blijven houden om het ding enigszins in beweging te houden. En daar gingen we dan, op een kruispunt af. Hahaha ik scheet 7 kleuren! Een paar straatjes verderop gaf ook Lamin de moed op en we lieten de auto achter bij een bevriende garage. Dat had ik mooi overleefd! Met een taxibusje – ritje van ongeveer 1 euro – begaven we ons naar het hotel en nam ik afscheid van Lamin. Hij grapte nog even: this is Gambia style!

Gambia 1: Predatoren hebben vers vlees: ik stond op het menu

klik: Kaart Kotu Creek en omgeving en 2^e kaart

Maandagavond 2 mei landde het vliegtuig van Tui op de luchthaven van Banjul, de hoofdstad van Gambia. De transfer, een bus die verschillende hotels aandeed, bracht me naar het hotel; Sunset Beach in Kotu. ’s Ochtends vroeg wilde ik een rondwandeling maken om de omgeving te verkennen. Het hotel was gelegen vlak aan zee, tegen de monding van de Kotu-Creek. Een kreek omzoomd door mangrove, dus de ideale plek om vogels te kijken. Het was me al opgevallen dat het hotel – zoals alle hotels in Gambia – veel jonge beveiligers had rondlopen om de boel in de gaten te houden. Wat stond me buiten de poort te wachten??? Via een shortcut naar zee liep ik naar de kreek. Boven het water toonden een aantal bonte ijsvogels hun acrobatische vliegkunsten en ook lieten de eerste kapgieren zich zien, die zich tegoed deden aan een maaltje verrotte vis. Via het Palm Beach hotel belandde ik op de gewone weg. Meteen werd ik al aangehouden door de lokale taxichauffeur Happy Dad, een oudere, goedgemutste man die me wel tegen betaling rond wilde rijden en vogels wilde laten zien. Ik vertelde nog eerst even zelf rond te willen snuffelen en liep over de Kotu Bridge. De ene na de andere man liep telkens op me af en hield me aan. Het waren locals, die zich verschanst hadden langs de weg. Het leek als een vriendelijke begroeting, met een handshake, maar het werd telkens wat opdringerig en het kwam erop neer om even mee te lopen om wat te kopen of om geld te geven om rond te kunnen komen. Het gaf me een onveilig gevoel, alsof predatoren zaten te wachten op vers vlees en dat vlees was ik! Mijn wereld voelde ineens heel klein en ik koos het hazenpad naar het hotel. Het leek me het verstandigst om niet meer alleen op pad te gaan. Maar ik kende nog niemand, op Happy Dad na!

Sunset Beach hotel is gelegen aan de Kotu Creek
Predatoren hebben vers vlees: Ik stond op het menu!

Vossen in de duinen

Regelmatig gaan we met het Landschap Onderhoud Project zwerfvuil ruimen in de duinen tussen Katwijk en Wassenaar. Eén van de vele bewoners die we dan regelmatig tegenkomen is de vos. In de 15e eeuw werd deze harige viervoeter in de duinen uitgeroeid en het heeft tot 1968 geduurd voordat ze weer langs de kust rondscharrelde. De vos is echt een alleseter. Naast hazen, konijnen, vogels en insecten is ze ook gek op fruit en afval. Niet voor niets struinen vossen in de schemering graag de stranden af en snuffelen ze rond de strandtenten. Tijdens onze zwerfvuilrondes ging er al eens een vos vandoor met een werkhandschoen, maar na er uitgebreid op gekauwd te hebben, liet ze het vod links liggen, trok ze een vies gezicht en koos ze het hazenpad.

Wandelen door uniek zoetwatergetijdengebied

Rhoon

(Klik: Wandelroute 15km met uitleg)

Wilgenakker in de Rhoonse Grienden

Op steenworp afstand van Rotterdam ligt een bijzonder zoetwatergetijdengebied De Rhoonse Grienden. Samen met de gebieden Klein Profijt en de Carnisse Grienden vormen ze een uniek gebied, wat oorspronkelijk is ingericht voor het winnen van wilgentenen. Honderden knotwilgjes staan op akkers met daar tussenin greppels. Er lopen door het gebied wat hoger liggende paden (laningen) met hogere knotbomen. Deze bomen moesten bij vloed het ergste vuil tegenhouden. Een aantal breder en dieper gegraven slootjes, de zwetsloten, dienden en deels nog dienen voor afvoer van de wilgentenen per boot. (Zwet = platte schuit voor afvoer griendhout en riet) De gebieden lopen nog steeds twee keer per dag onderwater.Via de greppeltjes kan het water de akkers overstromen. Als het water langzaam weer zakt, blijft er een dun laagje slik over; de voedingsstoffen voor de wilgjes.
In het gebied staan bijzondere planten zoals spindotters (bijzondere vorm van dotterbloem) en zomerklokje. Beide soorten zijn goed aangepast aan de waterstandswisselingen.

Fraai zoetwatergetijdengebied

Elk jaargetijde maakt het gebied bijzonder om te bezoeken, maar in het voorjaar, rond mei,staan de spindotters in volle bloei. Let ook op de vele plantjes die in de knotwilgen zelf zijn gaan groeien.

Diverse plantjes groeien in de knotwilgen

Vechtroute; Rondje Nieuwersluis - Breukelen

Als er iets aan het voorjaar doet denken, zijn het wel de vroegbloeiende stinzenplanten op de buitenplaatsen. Dit zijn veelal bolgewasjes die vroeger uit het buitenland werden gehaald om het landgoed te verfraaien en om de omgeving te laten zien hoe vermogend je wel niet was. (Veel bollen waren vroeger duurder dan goud.) Tijd om eens de Vechtroute; Rondje Nieuwersluis - Breukelen te lopen. De officiële route is 4,5 km lang, maar de route kan makkelijk uitgebreid worden door onder andere een aantal grote overtuinen, die bij enkele buitenplaatsen horen, te bezoeken.

Loenersloot

Voordat we aan de wandelroute begonnen, deden we landgoed Loenersloot aan. Een korte wandeling over het 18e en 19e eeuwse park voert langs diverse bruggetjes, schuilbunkers uit de 2e wereldoorlog waar nu zo'n 7 soorten vleermuizen in huizen en geeft een blik op het theekoepeltje uit omstreeks 1715 van de buitenplaats Valk en Heining.

Landgoed Loenersloot en koepel van Valk en Heining

Rupelmonde

De wandelroute begint bij het dorpje Nieuwersluis en passeert onder andere fort Nieuwersluis. Eén van de eerste buitenplaatsen langs de route is Rupelmonde; het huidige landhuis stamt uit 1768. De buitenplaats is vernoemd naar het plaatsje Rupelmonde in België. 

Buitenplaats Rupelmonde

Sterreschans

Na de Franse plunderingen in de gemeente Utrecht in 1672 werden op de grens tussen Zuid Holland en Utrecht verschillende schansen gebouwd ter verdediging. Na het wijken van het oorlogsgevaar werd er na 1688 op 1 van de schansen de buitenplaats Sterreschans gesticht. De theekoepel aan het water stamt uit omstreeks 1920. Op de buitenplaats stond de bonte krokus volop in bloei. De bijbehorende overtuin, een landschapspark, is vrij toegankelijk.

Velden vol bonte krokussen op Sterreschans

Over-Holland

Vroeger behoorde het stukje grond waar het huis op werd gebouwd tot Noord-Holland, terwijl de rest van de oeverwallen (en de buitenplaatsen) tot Utrecht behoorde. De buitenplaats Over-Holland is in 1676 opgericht en heeft een fraaie overtuin.

Massale bloei van sneeuwklokjes op Over-Holland 

Ridderhofstad Gunterstein

In het plaatsje Breukelen, aan de overkant van de Vecht, ligt landgoed Gunterstein.

Het eerste kasteel werd omstreeks 1300 gebouwd.  In 1508 veroverden Bourgondiërs het huis. In 1511 werd het kasteel door de Utrechtenaren ingenomen en gesloopt. In 1518 verrees er een nieuw kasteel en in 1539 werd Gunterstein erkend als Ridderhofstad. Na de Franse belegering staken de Fransen in 1673 Gunterstein in brand. Na aankoop van de ruïne in 1680 prijkte er echter alweer snel een nieuw kasteel; het huidige Gunterstein. Het landgoed is 115 ha groot en deels opengesteld.

3e kasteel Gunterstein

Leeuwenburg

Op weg naar huis reden we langs landgoed Leeuwenburg te Maarsen. Ook hier bloeiden krokussen massaal.

Leeuwenburg bestaat uit 2 aan elkaar gebouwde huizen