Vechtroute; Rondje Nieuwersluis - Breukelen

Als er iets aan het voorjaar doet denken, zijn het wel de vroegbloeiende stinzenplanten op de buitenplaatsen. Dit zijn veelal bolgewasjes die vroeger uit het buitenland werden gehaald om het landgoed te verfraaien en om de omgeving te laten zien hoe vermogend je wel niet was. (Veel bollen waren vroeger duurder dan goud.) Tijd om eens de Vechtroute; Rondje Nieuwersluis - Breukelen te lopen. De officiële route is 4,5 km lang, maar de route kan makkelijk uitgebreid worden door onder andere een aantal grote overtuinen, die bij enkele buitenplaatsen horen, te bezoeken.

Loenersloot

Voordat we aan de wandelroute begonnen, deden we landgoed Loenersloot aan. Een korte wandeling over het 18e en 19e eeuwse park voert langs diverse bruggetjes, schuilbunkers uit de 2e wereldoorlog waar nu zo'n 7 soorten vleermuizen in huizen en geeft een blik op het theekoepeltje uit omstreeks 1715 van de buitenplaats Valk en Heining.

Landgoed Loenersloot en koepel van Valk en Heining

Rupelmonde

De wandelroute begint bij het dorpje Nieuwersluis en passeert onder andere fort Nieuwersluis. Eén van de eerste buitenplaatsen langs de route is Rupelmonde; het huidige landhuis stamt uit 1768. De buitenplaats is vernoemd naar het plaatsje Rupelmonde in België. 

Buitenplaats Rupelmonde

Sterreschans

Na de Franse plunderingen in de gemeente Utrecht in 1672 werden op de grens tussen Zuid Holland en Utrecht verschillende schansen gebouwd ter verdediging. Na het wijken van het oorlogsgevaar werd er na 1688 op 1 van de schansen de buitenplaats Sterreschans gesticht. De theekoepel aan het water stamt uit omstreeks 1920. Op de buitenplaats stond de bonte krokus volop in bloei. De bijbehorende overtuin, een landschapspark, is vrij toegankelijk.

Velden vol bonte krokussen op Sterreschans

Over-Holland

Vroeger behoorde het stukje grond waar het huis op werd gebouwd tot Noord-Holland, terwijl de rest van de oeverwallen (en de buitenplaatsen) tot Utrecht behoorde. De buitenplaats Over-Holland is in 1676 opgericht en heeft een fraaie overtuin.

Massale bloei van sneeuwklokjes op Over-Holland 

Ridderhofstad Gunterstein

In het plaatsje Breukelen, aan de overkant van de Vecht, ligt landgoed Gunterstein.

Het eerste kasteel werd omstreeks 1300 gebouwd.  In 1508 veroverden Bourgondiërs het huis. In 1511 werd het kasteel door de Utrechtenaren ingenomen en gesloopt. In 1518 verrees er een nieuw kasteel en in 1539 werd Gunterstein erkend als Ridderhofstad. Na de Franse belegering staken de Fransen in 1673 Gunterstein in brand. Na aankoop van de ruïne in 1680 prijkte er echter alweer snel een nieuw kasteel; het huidige Gunterstein. Het landgoed is 115 ha groot en deels opengesteld.

3e kasteel Gunterstein

Leeuwenburg

Op weg naar huis reden we langs landgoed Leeuwenburg te Maarsen. Ook hier bloeiden krokussen massaal.

Leeuwenburg bestaat uit 2 aan elkaar gebouwde huizen

Groot sneeuwklokje langs de vecht

Tijdens een wandeltocht langs diverse buitenplaatsen aan de Vecht bij Breukelen stuitte ik op een aantal groeiplaatsen van een bijzonder sneeuwklokje; mogelijk is het het groot sneeuwklokje. In dit geval de Galanthus elwesii var. elwesii. Deze stinzenplant komt oorspronkelijk uit zuidoost-Europa (, o.a. Turkije) en werd in 1941 voor het eerst in Nederland aangetroffen op een landgoed in Wassenaar. Normaal gesproken blijft de soort na aanplant altijd keurig in pollen groeien omdat ze zich moeilijk in de natuur in ons land uitzaait. Tóch lijkt het erop dat de soort (mits het de elwesii is!) zich langs de Vecht wel uitzaait en een natuurlijker ogende groeiwijze laat zien. Het groot sneeuwklokje is meer dan 20 cm hoog. Op deze vindplaatsen haalde de soort dat niet.

Groot sneeuwklokje - Galanthus elwesii var. elwesii



Zaailingen en nauwelijks grote pollen

Buitens rond Vorden

Onlangs een aantal landgoederen aangedaan rond het Gelderse Vorden. Een mooie wandelroute om het gebied te ontdekken is de 17 km lange wandelroute van Hackfort.

De wandelroute begint en eindigt bij het station Vorden en gaat over akkers, landgoederen en door weilanden.

Landgoed Hackfort met in de buurt het bijzondere
zelfbedieningskoffiehuisje de Rietberg.

Onderweg kwamen we alpaca's tegen, een diersoort dat
oorspronkelijk uit Peru komt en wordt gehouden om haar wol.

Kasteel Vorden, herbouwd omstreeks 1610

Het fraaie witte huis van Landgoed Baak werd
versierd door een sneeuwklokjeswit park. Ook
stonden er winterakonieten en bonte krokussen
te bloeien.

Watergangen vrij zagen

Wassenaar

Onlangs werd door een landgoedeigenaar de hulp van het LOP ingeroepen voor een spoedklusje: Sloten vrij maaien en vrij zagen ten behoeve van het baggeren.

Hoogheemraadschap Delfland, dat samen met de andere Waterschappen het waterbeheer en de waterkwaliteit regelt, had te kennen gegeven om op korte termijn alle belangrijke watergangen op en rond het landgoed te komen baggeren. Het baggeren is hard nodig, want de sloten zitten zó vol prut, dat het problemen met de watertoevoer en afvoer uit de omgeving kan opleveren.Te droog of te nat land dus. Er zal worden gebaggerd met een baggerboot, alleen waren de sloten zó overgroeid met bramen, takken en omgevallen bomen, dat die eerst snel verwijderd moesten worden. Voor het LOP een pittige maar erg leuke klus.

N70; pittig gekruide natuurtrail

Klik op foto voor vergroting

Nijmegen

Ingeklemd tussen de gemeenten Nijmegen, Beek en Berg en Dal loopt één van fraaiste en zwaarste natuurroutes van Nederland; de N70. Deze pittige, bewegwijzerde trail gaat over 8 'bergen' en is zo'n 14,5 tot 16 km lang. De wandelroute gaat over de stuwwal, door hellingbossen, langs beekjes en bronnen, door cultuurlandschap en er zijn mogelijkheden voor een natje en droogje onderweg. Het fraaie landschap is een thuishaven voor een rijke flora en fauna. Wie deze route loopt, waant zich echt in het buitenland.

Beschrijving incl kaart: 1 , 2 en voor gps/smartphone: 3

Gele trilzwam, gevlekte dovenetel
en slingerende hagen langs de N70

Prachtige vergezichten, de dikste boom van Nederland;
de Kabouterboom en het wasvrouwtje aan het werk

Loenense Enkenpad en Loenense waterval

Loenen


Loenense waterval

Langs de Beekbergerweg naar Loenen is een parkeerplaats te vinden die op steenworp afstand ligt van de grootste waterval van Nederland. De Loenense waterval heeft een verval van 15 meter. In 1825 liet Koning Willem I het Apeldoornse kanaal graven om de economie te stimuleren. Om dit kanaal van voldoende water te voorzien, werden in de omgeving bronnen gegraven waar het water uit de grond kwam. Vervolgens werden er watergangen naar het kanaal toe gegraven. Deze gecreëerde beken worden sprengen genoemd. Bij de Vrijenbergerspreng was het natuurlijke hoogteverschil zo groot, dat men een waterval met 4 trappen aanlegde om het water in goede banen te leiden.

Loenense Enkenpad

Het klompenpad Loenense Enkenpad is 11 km lang en toont het buitengebied van Loenen. Enken zijn veelal met mest opgehoogde akkers rondom dorpen op de hoge zandgronden. Het klompenpad gaat langs en over verschillende enken, langs sprengen en over landgoederen. Startpunt is bij de biologische zorgboerderij De Groote Modderkolk, Vrijenbergseweg 24b. Klik hier voor de routekaart.

Winterbloeiers goed voor hommels

Terwijl de winter alsnog voorzichtig probeert om ons land te betreden, staan de eerste bloemen alweer in volle bloei. Het zijn vooral sneeuwklokjes en winterakonieten die al hun bloemen tonen. Oorspronkelijk zijn deze plantjes ingevoerd om buitenplaatsen en kloostertuinen te verfraaien. Aardhommels zijn maar wat blij met deze vroege bloeiers. In de winter sterft de hele kolonie uit en blijft de koningin moederziel alleen achter. Rond februari kruipt ze het holletje uit; haar eitjes zijn uitgekomen en ze moet op zoek naar voedsel om de kolonie nieuw leven in te blazen. Winterbloeiers als sneeuwklokjes en winterakonieten komen dan ook als geroepen.

Sneeuwklokjes en winterakonieten

Stoetwegenpad; dwalen door oude gerechten (11km)

Zeist

Klik op foto’s voor vergroting

Startpunt

Op korte loopafstand van station Driebergen-Zeist, bij Pannenkoekenhuis Princenhof (Hoofdstraat 1, Driebergen) is het startpunt van het klompenpad Stoetwegenpad. Klik hier voor de kaart.

Historie

Het Stoetwegenpad doorkruist landgoederen, weilanden, hakhoutpercelen en volgt een stukje van de Kromme Rijn. Na de afdamming van de Rijn in 1122 in Wijk bij Duurstede verloor de Kromme Rijn haar functie van hoofdloop en bleef als een klein riviertje bestaan. De omgeving van het gebied werd ontgonnen. Zo ook het gebied Stoetwegen, wat onderdeel uitmaakte van het gerecht Stoetwegen. Een gerecht is een voorloper van de gemeente en was in handen van een eigenaar; een heer of vrouwe. Veelal was het afkomstig van de eerdere leenstelsels en de gebieden werden vaak aangeduid als heerlijkheden. Aan het gerecht Stoetwegen, grensde het gerecht De Breul, waar landgoed De Breul onderdeel van uitmaakte. Na 1811 werden een aantal gerechten, waaronder Stoetwegen en De Breul, definitief tot gemeente Zeist samengevoegd.

Landgoed De Breul

Direct bij de start duikt het pad het landgoed De Breul in. Haar slingerpaden en kronkelige vijverpartijen verraden de Engelse landschapsstijl die mogelijk zijn ontworpen door zowel Zocher (na 1830) als ook Springer (1913). Het dikke bladerpakket wat de herfst met zich meebrengt verdoezelt een beetje de in mijn ogen te stilistische aanleg rond de jonge aanplant van bomen en heesterborders, maar het is verder een fraai park. Boven het water dansen een aantal parende libellen die hun eieren al vliegend in het water afzetten. Ook is de boogbrug in de vorm van een romeinse aquaduct erg fraai. Waarschijnlijk afkomstig van de hand van Springer.

Tot aan de Kromme Rijn

Het pad volgt verder langs landgoed Nieuw Beeschoten, door weilanden met knotwilgen en door natte hakhoutpercelen. Op landgoed Wulpenhorst laat het ijsvogeltje van zich horen. Na een tunneltje onder het spoor door is het niet ver meer naar de Kromme Rijn

Geweizwam en stuifzwam

Kromme Rijn

Aan de wandelzijde van de Kromme Rijn zijn op verschillende plekken natuurlijke oevers aangelegd, waar moerasplanten zoals riet, beekpunge, moerasvergeet-mij-niet, watereppe en waterweegbree lekker de ruimte hebben. In het weiland duiden de paar nog zeer laat bloeiende echte koekoeksbloemen dat het potentie heeft voor schraal, bloemrijk grasland.  Vervolgens gaat het pad weer van de Rijn af om uiteindelijk via station Driebergen-Zeist weer uit te komen bij het beginpunt.

Baanbrekerpad (10km); wandelen door historisch rivierenlandschap

klik op foto's voor vergroting

Bommelerwaard


Het Baanbrekerpad bij Ammerzoden staat beschreven als een tocht door een historisch rivierenlandschap. Dat wordt dwalen langs stroomruggen, kastelen, oude rivierbeddingen en dito dijkdoorbraken. Startpunt is bij het restaurant 't Wellse Veerhuis, Wellsedijk 29 in Well. Klik hier voor de kaart.


Slot Well

Ik besluit eerst een kijkje te nemen bij Slot Well, omdat alleen de verkorte route langs het kasteel loopt. Het is in privébezit en je kunt er een paar keer een glimp van opvangen via een aantal paden om de waterburcht heen.

Langs rabatten en kreek

Het eerste deel van de route gaat over een stukje van de geasfalteerde Wellse dijk. Dit is nog weinig interessant. Vervolgens loopt de route onderaan de dijk, door het gras, langs akkers en weiland. Hier staat op een plek bont kroonkruid fraai in bloei en ook de grote kaardebol toont haar stekelige bloeiwijze. Iets verderop scheert een ijsvogel over het water van een half verborgen kreek. Hier zie je rabatten; langwerpige, smalle ophogingen met daartussen greppels. Met de grond uit de greppels werden de rabatten opgehoogd om droge stroken te verkrijgen. Twee groene spechten vliegen luid 'lachend' op en verdwijnen tussen de grillige wilgen.
Bij het gemaal 'De Baanbreker' kijk je uit over de Afgedamde Maas. Het gemaal regelt de waterstand van het achterliggende 6000 ha land.

Kasteel Ammersoyen

Vervolgens gaat de tocht door een voor mij wat minder fraai landschap van weilanden, over autowegen, over paadjes langs en door smalle houtwallen en door het buurtschap Wordragen.
Wat een verrassing als dan ineens het schitterende middeleeuwse kasteel Ammersoyen opdoemt. Hier kun je nog niet direct naar het kasteel toe; de slotgracht doet goed haar werk om indringers buiten te houden. Een stukje verderop is de ingang. In het kasteel kun je een kopje koffie nuttigen, streekproducten kopen of meegaan met een rondleiding door de eeuwenoude kamers en zalen.

Ruïnekerk van Ammerzoden

Op steenworp afstand van het kasteel staat de ruïnekerk van Ammerzoden. De kerk kwam in de 17e eeuw in handen van de protestanten en het uitoefenen van de katholieke godsdienst werd er verboden. Er was alleen geld om een gedeelte van de kerk te onderhouden en de rest raakte in verval, waardoor de ruïne ontstond. Nog steeds worden er in het afgesloten koor van het gebouw kerkdiensten gehouden. Een rondwandeling om de ruïne is zeker de moeite waard.

Dwalen langs de Maas

Het laatste deel van de tocht gaat over een onverhard pad langs de Maas met haar fraaie vergezichten. Over een lengte van 200 meter zijn hier natuurvriendelijke oevers aangelegd, door de stenen oeververdediging weg te halen, zodat de golfslag vrij spel heeft. Het pad komt uit bij het beginpunt van het klompenpad, bij 't Wellse Veerhuis.


Waardering: ***

De route is erg afwisselend en bevat een aantal fraaie stukken. Het is zéker een aanrader. Niet toegankelijk voor kinderwagens of rolstoelen. Wandelschoenen aanbevolen.
De wandelroute is goed te combineren met een bezoek aan de oude vestingstad Woudrichem.

Bospareltje steekt de kop op

Wassenaar


Onlangs stuitte ik op een landgoed in Wassenaar op een aantal fraaie Parelamanieten (Amanita rubescens). Het minder opvallende broertje van de vliegenzwam is (alleen na gekookt!) goed eetbaar. Toch is het niet verstandig om deze soort aan het kerstmenu toe te voegen, omdat in de amanietenfamilie veel soorten zitten die erg op elkaar lijken en zeer giftig zijn.
Rubescens stamt af van Ruber, wat rood betekent. Niet alleen is hoed vleeskleurig tot roodbruin met vuilwitte stippen, ook verkleuren de lamellen roodbruin bij kneuzing. De hoedrand is ongeribbeld en de manchet of ring is juist fijn geribbeld.

Parelamanieten groeien zowel in loof- als in naaldbossen op voedselarme grond. Deze amaniet is één van de eerste soorten die verschijnt na een paar fikse regenbuien na een droge periode. Iedere paddenstoel heeft een functie en de parelamaniet gaat een verbinding aan met bomen. Een deel van haar schimmeldraden omringt de boomwortels en zo wisselen ze water, suikers en mineralen aan elkaar uit. Dit samenlevingsverband tussen een schimmel en een plant wordt mycorrhiza genoemd.